محمدحسین سرآهنگ

خاک ره تو همره باد صبا رسید

Sarahang 03

شعر از واقف لاهوری است که می‌دانیم استاد سرآهنگ علاقه‌ای خاص به او داشته و پس از بیدل، بیشترین آهنگ‌هایش بر روی شعرهای واقف اجرا شده است. این از آهنگ‌های بسیار خوب استاد است. همه چیز آن کامل است، هم شعر، هم کیفیت اجرا و موسیقی، به ویژه طبله و هارمونیه که خیلی خوب جلوه دارند. راگ‌خوانی ابتدای آهنگ و نیز دقیقۀ ۸:۲۳ به بعد هم که لطف خود را دارد. ادامه مطلب

دوش در حلقۀ ما قصۀ گیسوی تو بود

sarahang-04

من چهار آهنگ از استاد سرآهنگ با شعرهای حافظ دارم. بهترین آن‌ها به نظر من همین است. آهنگی است آرام و سنگین با شعر زیبا و بیت‌های شاهد مرتبط با شعر اصلی. یک نمونۀ کامل از سبک غزل‌خوانی استاد سرآهنگ. ادامه مطلب

جز سوختن به یادت مشقی دگر ندارم

sarahang-01

شعر این آهنگ فراق‌نامه‌ای است از بیدل و سخت سوزناک و عاطفی. استاد هم سنگ تمام گذاشته و در خلال بیت‌های اصلی غزل، بیت‌های شاهد زیبایی مناسب مقام خوانده است که در آنها نیز صحبت از سوختن از فراق است. در واقع این یک آهنگ کامل استاد است، با سبک خودش و هنرنمایی‌های خودش. نکتۀ گفتنی در مورد بیت آخر غزل این است که در دیوان غزلیات بیدل چاپ کابل، «پروای طاقتم» ثبت شده است. ولی استاد سرآهنگ آن را «پروای طاعتم» می‌خواند و این درست است، چون این «طاعت» است که با «معبد» و «سبحه» ارتباط دارد. می‌گوید طاعت من ادامه مطلب

گر کنم صاحب من با تو نگاهی گاهی

sarahang-01

واقف لاهوری (وفات، ۱۱۹۵ ق) شاعری شیرین‌سخن است و با آن که در هندوستان قرن ۱۲ زندگی می‌کرده است، شعرش حال و هوایی عراقی دارد. استاد سرآهنگ آهنگ‌های بسیاری از او خوانده است، به گونه‌ای که شعر واقف بعد از بیدل در میان آهنگ‌های استاد بیشترین حضور را دارد. این غزل واقف دو مطلع دارد. یکی «گر کنم صاحب من با تو نگاهی گاهی» که استاد سرآهنگ سه آهنگ با همین مطلع اجرا کرده است. مطلع دوم غزل، «زان کشم از دل حرمان‌زده آهی گاهی» است و استاد یک آهنگ هم با آن مطلع خوانده است. من از آن روی که این‌ها یک غزل است ادامه مطلب

هفت اجرا از آهنگ «خیزید و یک دو ساغر صهبا بیاورید»

sarahang-01

این هم از آهنگ‌های معروف استاد سرآهنگ است و اجراهای مختلفی از آن موجود است که من هفت مورد آن را که دارم، در اینجا منتشر می‌کنم. شعر این آهنگ از قاآنی شیرازی است، از بند اول ترکیب‌بندی در ستایش اردشیرمیرزا. این بند ۱۵ بیت دارد و استاد سرآهنگ در اجراهای مختلف، شش بیت آن را خوانده است. ادامه مطلب

آهنگ «شاد کن جان من که غمگین است» در چهار اجرا

sarahang-02

این آهنگ شاد و طربناک، از آثار معروف استاد سرآهنگ است و محبوب‌ترین آهنگ او در بین مخاطبان عام. شعر از فخرالدین عراقی است و من چهار نسخه از این آهنگ دارم. از آن روی که در این اجراها گاهی اختلاف‌هایی با متن دیوان عراقی وجود دارد، ابتدا متن کامل غزل عراقی را (بر اساس سایت گنجور، هرچند اطمینان کامل به ضبط آن هم ندارم) نقل می‌کنم. سپس متن شعر اجراهای مختلف را: شاد کن جان من که غمگین است رحم کن بر دلم که مسکین است روز اول که دیدمش گفتم آن که روزم سیه کند این است روی بنمای، تا نظاره کنم کارزوی من ادامه مطلب

هشت اجرا از آهنگ «جان خرابات»

Sarahang 03

دربارۀ این آهنگ جان خرابات از آهنگ‌های معروف استاد محمدحسین سرآهنگ است. شعر این آهنگ مخمسی است از مستان‌شاه کابلی شاعر متأخر افغانستان، بر غزلی منسوب به مولانای بلخی با این مطلع: بیجان شده‌ام صد جا تا جان خراباتم چون جان خراباتم، جانان خراباتم البته چنان که گفتم، این غزل منسوب به مولاناست و از خود او نیست. مولانا غزلی دیگر با همین وزن و قافیه دارد با این مطلع: «من دلق گرو کردم، عریان خراباتم / خوردم همه رخت خود، مهمان خراباتم» من از این آهنگ هشت اجرای مختلف دارم و چون در همه این‌ها ادامه مطلب

ترک آرزو کردم، رنج هستی آسان شد

sarahang-01

این آهنگ به سبک قوالی خوانده شده است، همراه با یک گروه همخوان. تا جایی که من خبر دارم استاد سرآهنگ دو آهنگ به این شکل اجرا کرده است که یکی همین است و دیگری «از نالۀ دل ما تا کی رمیده رفتن». شعر اصلی از بیدل است و بیت‌های شاهد نیز بیشتر از بیدل و بعضی از شاعران دیگر. هم شعر عالی است، هم اجرا و هم موسیقی. این یکی از آهنگ‌های درخشان استاد سرآهنگ است. ادامه مطلب

ای شیخ، جنان از تو، گلزار جهان از من

sarahang-04

شاعر شعر این آهنگ را نشناختم. به احتمال قوی باید از شاعران صوفی‌مشرب متأخر افغانستان باشد. کیفیت آهنگ متوسط است و کیفیت صدا نیز.   بندۀ پیر خراباتم که لطفش دایم است ورنه لطف شیخ و زاهد گاه هست و گاه نیست (حافظ) ای شیخ، جنان از تو، گلزار جهان از من حور از تو، قصور از تو، دیدار بتان از من بگذار رقابت‌ را ای دشمن مشتاقان عیش دو جهان از تو، آن راحت جان از من برادرانه بیا قسمتی کنیم رقیب، جهان و هرچه در او هست از تو، یار از من شاخ از گلبن جدا، مصروف گلخن می‌شود زندگی با دوستان عیش ا ادامه مطلب

«من مست می عشقم» و «ای ساقی گلچهره»، دو آهنگ در یک ملودی

sarahang-02

این دو شعر با یک ملودی خوانده شده‌اند و به همین دلیل در یک پست منتشر می‌شوند.   من مست می عشقم، هشیار نخواهم شد شعر این آهنگ از فخرالدین عراقی است. این نسبت به آهنگ بعدی کیفیت صدا و اجرای بهتری دارد. تا جایی که من می‌دانم، استاد سرآهنگ دو غزل از فخر‌الدین عراقی خوانده است. آن یکی دیگر، آهنگ معروف «شاد کن جان من که غمگین است» است. امروز من عجب می پرزور خورده‌ام‌ گویا ز کاسۀ سر منصور خورده‌ام (واقف لاهوری)(۱) من مست می عشقم‌، هشیار نخواهم شد وز خواب خوش مستی بیدار نخواهم شد امروز چن ادامه مطلب