محمدحسین سرآهنگ

پی اشک من ندانم به کجا رسیده باشد، در سه اجرا


من از این شعر بیدل، سه اجرای متفاوت در سه طرز (ملودی) دارم که هر سه را در اینجا می‌گذارم. نسخۀ پیغام یک اجرای زیبای کنسرتی است و نسخۀ تصویری آن هم موجود است. نسخه‌های ندامت و حدیث احتمالاً اجراهای خانگی بوده است و کیفیت صدایشان متأسفانه خوب نیست، گذشته از این که هر دو از ابتدا ناقص است. ولی شعرهایی که در این‌ها خوانده می‌شود مثل همیشه متناسب با مقام انتخاب شده است. ادامه مطلب

اگر اشتیاق گامت به دری چمیده آید


یکی از شیرین‌کاری‌های استاد سرآهنگ خواندن شعرهای مختلف در یک طرز (ملودی) است. این‌ها گویا یک آهنگ هستند که در اجراهای مختلف، با شعرهای متفاوتی خوانده شده‌اند. آنچه اکنون منتشر می‌شود، یک جوره از این نوع آهنگ‌هاست. آهنگ اول یک آهنگ کمتر شنیده شده است با مطلع «اگر اشتیاق گامت به دری چمیده آید» که شاعر آن به احتمال بسیار، دکتر اسدالله حبیب شاعر، نویسنده و بیدل‌پژوه معاصر افغانستان است. بعضی کلمات این شعر برایم مبهم است و با حدس و گمان نوشتم. متأسفانه به دکتر حبیب دسترسی ندارم. خوب است اگر کسی از ادامه مطلب

آن فتنه که آفاقش شور من و ما باشد (دو اجرا)


شعر این آهنگ از بیدل است و من دو اجرا از آن را در اینجا پیشکش می‌کنم، یکی نسخۀ «تهمت» و دیگری نسخۀ «تلاش». نسخۀ «تهمت» به نظرم از آهنگ‌های بسیار خوب استاد است، به‌ویژه از نظر انتخاب شعر. بیت‌هایی که در اینجا انتخاب شده است، خیلی مناسب مقام است و دقیق. مثلاً در ارتباط با مصراع «کاین آرزوی نایاب شاید ته پا باشد»، بیت «دامنکشان ز ناز به هر سو گذر کنی / چون سایه زیر پای تو سر می‌کشیم ما» را می‌رساند. جالب این است که استاد در حین خواندن، بیت را از خاطر می‌برد و بعد به همین مناسبت مصراع «شب مصرعی ا ادامه مطلب

اگر آن چشم شیرافکن شرابی است


شعر: شایق. آواز: استاد محمدحسین سرآهنگ مدت: ۰۷:۱۲ دقیقه. آهنگ از ابتدا کامل است، ولی از انتها مشخص نیست که تمام شده یا ادامه داشته است. این از آهنگ‌های کمتر شنیده‌شدۀ استاد سرآهنگ است. لحن و حالت محزون و جذابی دارد. چنان که تخلص شعر نشان می‌دهد، شعر آن از شایق است. ولی کدام شایق؟ چون ما چند شایق در افغانستان داشته‌ایم. به نظرم باید غلام‌حضرت شایق جمال (۱۲۷۴ - ۱۳۵۳ ش) شاعر معروف باشد چون سبک آن هم به شعرهای او شباهت می‌رساند. آنچه این احتمال را تقویت می‌کند، این است که استاد سرآهنگ غزلی دیگ ادامه مطلب

اگر ساقی ز موج باده بندد رشته بر سازم


این از آهنگ‌های نسبتاً آرام استاد است، به سبک غزل‌خوانی کلاسیک خود او. شعر از بیدل است. سه بیت از غزل اصلی خوانده شده است و چند بیت به عنوان شاهد. متأسفانه آهنگ ناقص است و کیفیت صدای آن هم بالا نیست. فکر می‌کنم آن را از رادیو ضبط کرده‌ام. اگر کسی نسخۀ کامل یا باکیفیت آن را داشته باشد، ممنون می‌شوم که در اختیارم بگذارد. ادامه مطلب

اگر به گلشن ز ناز گردد قد بلند تو جلوه‌فرما


شعر: بیدل. مدت: ۶:۵۰ دقیقه. کامل. این از آهنگ‌های نسبتاً شاد و ریتمیک استاد است. در واقع سبک اصلی کار او این نیست، ولی حقیقت این است که این دسته آهنگ‌های او گاهی پرطرفدار‌ترند، مثل آهنگ «شاد کن جان من که غمگین است» که از آهنگ‌های عموم‌پسند اوست. گفتنی است که در بیت سوم غزل، استاد «نخوانَد طفل جنون‌مزاجم» می‌خوانند، ولی درست آن «نخوانْد» است، یعنی با سکون «ن». ادامه مطلب

امروز نوبهار است، ساغرکشان بیایید (سه اجرا)


این آهنگ یکی از بهاریه‌های خوب استاد سرآهنگ است. شعر، از غزل‌های زیبای بیدل است و استاد آن را در دو طرز اجرا کرده است که هر دو را در اینجا منتشر می‌کنم.   ادامه مطلب

اگر خورشید گردونم، وگر گرد سر راهم (سه اجرا)


شعر: بیدل آواز: محمدحسین سرآهنگ استاد سرآهنگ این شعر بیدل را به نیت حضرت علی‌(ع) خوانده است و از «شاه»، آن حضرت را منظور داشته است. البته بیدل سه قصیدۀ باشکوه دربارۀ حضرت علی(ع)‌ دارد، ولی این غزل در اصل برای آن حضرت نیست و خطاب به شاهزاده محمداعظم سروده شده است. چنان که بندرابن داس خوشگو در کتاب سفینه الشعرا می‌گوید، شاهزاده به پیوستن بیدل به دستگاه حکومت اصرار می‌کرده است و شاعر در این شعر که به صورت نامه‌ای به پاسخ او نوشته، با لحنی محترمانه از خدمت در دستگاه عذرخواهی می‌کند. من برای وضوح ا ادامه مطلب

آفاق جا ندارد، همت کجا نشیند


شعر: بیدل. آواز: محمدحسین سرآهنگ زمان: ۹:۵۲ دقیقه. کامل. کیفیت صدا: ضعیف ادامه مطلب

میل پیکان تیر او دارد (سه اجرا)


(سه اجرا در سه طرز) شعر: واقف لاهوری (دیوان واقف لاهوری، چاپ سنگی لاهور، ۱۳۳۸ قمری، صفحۀ ۱۳۵) آواز: محمدحسین سرآهنگ من از این آهنگ سه نسخه در سه طرز متفاوت دارم که هر سه را پیشکش دوستان می‌کنم. اجرای «آرزو در خاک» رادیویی است و دو اجرای دیگر خانگی. استاد در دو اجرا از آن، بیتی معروف می‌خواند که اکنون در فضای مجازی به نام بیدل دست به دست می‌شود، ولی از بیدل نیست. یعنی بیت «اگر بیایی و پرسی چه برده‌ای در خاک / ز خاک نعره برآرم که آرزوی تو را» شاید علت این انتساب، این باشد که بیدل خود دو غزل ادامه مطلب