محمدحسین سرآهنگ

تو می‌رفتی و من شور قیامت ساز می‌کردم

sarahang-01

شعر این آهنگ از بیدل است. البته استاد بعضی بیت‌ها را با اختلاف‌هایی نسبت به دیوان بیدل خوانده است که به آن اشاره کرده‌ام. غزل بسیار زیباست و استاد هم بیت‌های عالی آن را انتخاب کرده است، همراه با بیت‌های شاهد مناسب.   ادامه مطلب

سوخته لاله زار من رفته گل از کنار من، در هفت اجرا

Sarahang 03

سوخته لاله‌زار از آهنگ‌های معروف استاد سرآهنگ است و اجراهای متعددی از آن وجود دارد، بعضی رادیویی، بعضی کنسرتی و بعضی خانگی. شعر از بیدل است و در هر اجرا، بیت‌هایی از غزل، گاه همراه با بیت‌های شاهد و گاه بدون آن خوانده شده است. من برای پرهیز از تکرار، ابتدا همه بیت‌هایی را که در اجراهای مختلف این آهنگ استفاده شده است درج می‌کنم و سپس در هر اجرا مشخص می‌کنم که کدام بیت‌ها با چه بیت‌های شاهدی خوانده شده است. سوخته لاله‌زار من رفته گل از کنار من‌ بی تو نه رنگم و نه بو، ای قدمت بهار من‌! دوش نس ادامه مطلب

خاک ره تو همره باد صبا رسید

Sarahang 03

شعر از واقف لاهوری است که می‌دانیم استاد سرآهنگ علاقه‌ای خاص به او داشته و پس از بیدل، بیشترین آهنگ‌هایش بر روی شعرهای واقف اجرا شده است. این از آهنگ‌های بسیار خوب استاد است. همه چیز آن کامل است، هم شعر، هم کیفیت اجرا و موسیقی، به ویژه طبله و هارمونیه که خیلی خوب جلوه دارند. راگ‌خوانی ابتدای آهنگ و نیز دقیقۀ ۸:۲۳ به بعد هم که لطف خود را دارد. ادامه مطلب

دوش در حلقۀ ما قصۀ گیسوی تو بود

sarahang-04

من چهار آهنگ از استاد سرآهنگ با شعرهای حافظ دارم. بهترین آن‌ها به نظر من همین است. آهنگی است آرام و سنگین با شعر زیبا و بیت‌های شاهد مرتبط با شعر اصلی. یک نمونۀ کامل از سبک غزل‌خوانی استاد سرآهنگ. ادامه مطلب

جز سوختن به یادت مشقی دگر ندارم، در پنج اجرا

sarahang-01

شعر این آهنگ فراق‌نامه‌ای است از بیدل و سخت سوزناک و عاطفی. استاد هم سنگ تمام گذاشته و در خلال بیت‌های اصلی غزل، بیت‌های شاهد زیبایی مناسب مقام خوانده است که در آنها نیز صحبت از سوختن از فراق است. در واقع این یک آهنگ کامل استاد است، با سبک خودش و هنرنمایی‌های خودش. نکتۀ گفتنی در مورد بیت آخر غزل این است که در دیوان غزلیات بیدل چاپ کابل، «پروای طاقتم» ثبت شده است. ولی استاد سرآهنگ آن را «پروای طاعتم» می‌خواند و این درست است، چون این «طاعت» است که با «معبد» و «سبحه» ارتباط دارد. می‌گوید طاعت من ادامه مطلب

گر کنم صاحب من با تو نگاهی گاهی، در چهار اجرا

sarahang-01

واقف لاهوری (وفات، ۱۱۹۵ ق) شاعری شیرین‌سخن است و با آن که در هندوستان قرن ۱۲ زندگی می‌کرده است، شعرش حال و هوایی عراقی دارد. استاد سرآهنگ آهنگ‌های بسیاری از او خوانده است، به گونه‌ای که شعر واقف بعد از بیدل در میان آهنگ‌های استاد بیشترین حضور را دارد. این غزل واقف دو مطلع دارد. یکی «گر کنم صاحب من با تو نگاهی گاهی» که استاد سرآهنگ سه آهنگ با همین مطلع اجرا کرده است. مطلع دوم غزل، «زان کشم از دل حرمان‌زده آهی گاهی» است و استاد یک آهنگ هم با آن مطلع خوانده است. من از آن روی که این‌ها یک غزل است ادامه مطلب

خیزید و یک دو ساغر صهبا بیاورید، در هفت اجرا

sarahang-01

این هم از آهنگ‌های معروف استاد سرآهنگ است و اجراهای مختلفی از آن موجود است که من هفت مورد آن را که دارم، در اینجا منتشر می‌کنم. شعر این آهنگ از قاآنی شیرازی است، از بند اول ترکیب‌بندی در ستایش اردشیرمیرزا. این بند ۱۵ بیت دارد و استاد سرآهنگ در اجراهای مختلف، شش بیت آن را خوانده است. ادامه مطلب

شاد کن جان من که غمگین است، در چهار اجرا

sarahang-02

این آهنگ شاد و طربناک، از آثار معروف استاد سرآهنگ است و محبوب‌ترین آهنگ او در بین مخاطبان عام. شعر از فخرالدین عراقی است و من چهار نسخه از این آهنگ دارم. از آن روی که در این اجراها گاهی اختلاف‌هایی با متن دیوان عراقی وجود دارد، ابتدا متن کامل غزل عراقی را (بر اساس سایت گنجور، هرچند اطمینان کامل به ضبط آن هم ندارم) نقل می‌کنم. سپس متن شعر اجراهای مختلف را: شاد کن جان من که غمگین است رحم کن بر دلم که مسکین است روز اول که دیدمش گفتم آن که روزم سیه کند این است روی بنمای، تا نظاره کنم کارزوی من ادامه مطلب

جان خرابات، در هشت اجرا

Sarahang 03

دربارۀ این آهنگ جان خرابات از آهنگ‌های معروف استاد محمدحسین سرآهنگ است. شعر این آهنگ مخمسی است از مستان‌شاه کابلی شاعر متأخر افغانستان، بر غزلی منسوب به مولانای بلخی با این مطلع: بیجان شده‌ام صد جا تا جان خراباتم چون جان خراباتم، جانان خراباتم البته چنان که گفتم، این غزل منسوب به مولاناست و از خود او نیست. مولانا غزلی دیگر با همین وزن و قافیه دارد با این مطلع: «من دلق گرو کردم، عریان خراباتم / خوردم همه رخت خود، مهمان خراباتم» من از این آهنگ هشت اجرای مختلف دارم و چون در همه این‌ها ادامه مطلب

ترک آرزو کردم، رنج هستی آسان شد

sarahang-01

این آهنگ به سبک قوالی خوانده شده است، همراه با یک گروه همخوان. تا جایی که من خبر دارم استاد سرآهنگ دو آهنگ به این شکل اجرا کرده است که یکی همین است و دیگری «از نالۀ دل ما تا کی رمیده رفتن». شعر اصلی از بیدل است و بیت‌های شاهد نیز بیشتر از بیدل و بعضی از شاعران دیگر. هم شعر عالی است، هم اجرا و هم موسیقی. این یکی از آهنگ‌های درخشان استاد سرآهنگ است. ادامه مطلب