نقدها

نگاهی به «فارسی ناشنیده»، فرهنگ واژه‌ها و اصطلاحات فارسی افغانستان

Farsi Nashanideh 01 (300-300)

فارسی ناشنیده فرهنگ واژه‌ها و اصطلاحات فارسی و فارسی‌شدۀ کاربردی در افغانستان حسن انوشه ـ غلام‌رضا خدابنده لو چاپ اول، پاییز ۱۳۹۱ تهران، مؤسسۀ فرهنگی اکو ۱۰۱۰ صفحه، رقعی   ضرورت کار فارسی افغانستان یک گنج است، گنجی که برای همزبانان ما در خارج از افغانستان و به ویژه ایران، سخت نامکشوف مانده است. ایرانی‌ای که به افغانستان می‌رود، یا متون ادب و دانش افغانستان امروز را می‌خواند، گویا به موزۀ تاریخ زبان فارسی وارد شده است. بسیاری از واژگانی که در متون کهن فارسی دیده شده‌اند و اکنون از فا ادامه مطلب

نقدی بر سه کتاب فاضل نظری

Seganeh Nazari 01

یگانه‌ای برای سه‌گانه نقدی بر سه کتاب فاضل نظری گریه‌های امپراتور، چاپ پنجم، ۱۳۸۸، سوره مهر اقلیت، چاپ سوم، ۱۳۸۸، سوره مهر آن‌ها، چاپ اول، ۱۳۸۸، سوره مهر   تمهید «سه‌گانه» فاضل نظری به واقع سه کتاب است که در سال‌های اخیر توسط انتشارات سوره مهر به صورت پیوسته به هم و در یک بستۀ سه‌تایی منتشر شده است. این سه کتاب «گریه‌های امپراتور» (چاپ اول، ۱۳۸۲)، «اقلیّت» (چاپ اول، ۱۳۸۵) و «آن‌ها» (چاپ اول، ۱۳۸۸) هستند. این سه کتاب علاوه بر پیوستگی انتشار، از نظر سبک و حال و هوا نیز پیوسته‌اند و همی ادامه مطلب

نقدی بر کتاب «در خواب‌هام کودک غمگینی است» از روح‌الامین امینی

Amini Roholamin02

گوشه‌هایی از انقلاب غزل انقلاب غزل پیش از همه چیز می‌باید گفت که به باور من شعر کلاسیک روح‌الامین امینی و اقران او، طرز جدیدی از شعر کلاسیک افغانستان است، به ویژه در داخل کشور. شعر کلاسیک ما در حدود نیم قرن اخیر دو مرحلۀ تحول به خود دید. یکی در اواخر دهۀ شصت بود و رها شدن آن از بند زبان و عناصر خیال شعر قدیم. از آن هنگام بود که شاعران جوان ما شمع و پروانه و جام و میخانه را به کنار نهادند و کوشیدند که با زبان امروز و عناصر زندگی امروز شعر بگویند. در تحول دوم که در اوایل دهۀ هشتاد تا کنون شاهد آ ادامه مطلب

نگاهی به کتاب «در پایتخت فراموشی» محمدحسین جعفریان

Jafarian

پنجره‌ای دیگر در این دیوار سنگین در پایتخت فراموشی حاشیه‌نویسی بر سفری مشترک با بهروز افخمی به کابل و پنجشیر محمدحسین جعفریان سوره مهر، چاپ اول، ۱۳۹۱ ۱۴۶ صفحه، رقعی   تمهید شایسته بود که در مقدمۀ سخن، قدری از پیوند محمدجعفریان با افغانستان سخن بگویم؛ از خدمات همه‌جانبۀ او به فرهنگ این کشور و نیز نقشی که در معرفی نیکوی کشور و مردم ما برای اهل قلم، روزنامه‌نگاران و مسئولان ایرانی داشته و باعث توجه و در مواردی دلبستگی آنان به این کشور و مردمش شده و این خود جای تفصیل تمام و حق‌گزاری شای ادامه مطلب

نگاهی به «فصل عطش‌»، مجموعه شعر امیر برزگر خراسانی‌

Barzgar Amir 01

برزگر مزرع شعر و ادب‌ زادۀ کاوۀ حدادم و بنیان‌کن ظلم‌ گرچه در مزرعۀ شعر و ادب برزگرم‌   تمهید از آن هنگام که کتاب «فصل عطش‌» از شاعر نام‌آور، جناب امیر برزگر خراسانی را به اشارۀ فروتنانۀ خودشان برای نقد بر سر دست گرفته‌ام‌، مرا ترسی شفاف در خود فراگرفته است‌، از این که نتوانم مراتب شاگردی را آن‌گونه که شایسته است به جای بیاورم‌، چون نیک به خاطر دارم که اولین شاعری که شعرم به نیت نقد به رؤیت او رسید و اولین راهنمایی و نقد را از جانب او داشته‌ام و آن هم به صورت مکتوب و توأم با ملاطفتی که ادامه مطلب

روایت مرغان مهاجر

Qasemi Zia 02

نگاهی به کتاب «تکوین‌» سید ضیاء قاسمی‌ تکوین‌ سید ضیاء قاسمی‌ انتشارات تاک‌ چاپ اول‌، کابل‌، زمستان ۱۳۸۹ ۱۰۰۰ نسخه‌، ۷۷ صفحه‌، رقعی‌ یک‌ ما سید ضیاء قاسمی را به عنوان یک غزل‌سرا می‌شناختیم‌، غزل‌سرایی خوب‌؛ و کمتر او را در کسوت یک شاعر نوپرداز، آن هم در عرصه‌ی شعر آزاد دیده بودیم‌. شعر بلند «تکوین‌» که در قالب کتابی با همین نام منتشر شده است‌، اثری است که می‌تواند آن تصویر ذهنی نسبت به این شاعر را اصلاح کند، به‌گونه‌ای که او را در این گونه از شعر هم به طور کامل به رسمیت بشناسیم‌. آ ادامه مطلب

سیری در شعر حمید سبزواری

Sabzawari 01

فصلی از کتاب «ده شاعر انقلاب» به مناسبت درگذشت شادروان حمید سبزواری مشخصات کتاب: ده شاعر انقلاب، محمدکاظم کاظمی، انتشارات سوره مهر، چاپ اول و دوم، ۱۳۹۰. حسین ممتحنی (حمید) مشهور به حمید سبزواری‌. متولد ۱۳۰۴ خورشیدی و از پیشگامان شعر انقلاب اسلامی‌. صاحب کتابهای سرود درد، سرود سپیده‌، سرود دیگر، کاروان سپیده‌، تو عاشقانه سفر کن (گزیدۀ اشعار) و...    یک اگر آنچه را به نام «شعر انقلاب‌» می‌شناسیم در دهه‌های سی و چهل قرن حاضر ریشه‌یابی کنیم و در پی رگه‌های بارز و مشخص آن بگردیم‌، ادامه مطلب

بارقه‌ای از صبح دولت

Hosaynzadeh Zahra 01

نگاهی گذرا بر «نامه‌ای از لالۀ کوهی‌» مجموعه‌شعر زهرا حسین‌زاده‌ (این نقد در حوالی سال ۱۳۸۲ نوشته شد. و در نشریۀ گلبانگ یا خط سوم چاپ شد.) • نامه‌ای از لالۀ کوهی‌ • زهرا حسین‌زاده‌ • چاپ اول‌، تهران‌، ۱۳۸۲ • ناشر: محمدابراهیم شریعتی افغانستانی‌ • طرح جلد: وحید عباسی‌ • ۳۰۰۰ نسخه، ۱۰۲ صفحه، رقعی هیچ دوست ندارم که در یک نقد اجمالی بر یک کتاب شعر، ذره‌بین به دست‌، در پی خطاها و احیاناً برجستگیهای فنی اثر برآیم‌، از این قبیل که «شاعر ضعف قافیه دارد، از جمله در اینجاها، شاعر ادامه مطلب

سه‌گانه‌ی علی‌رضا سپاهی لائین

SeGaneh Sepahi Laein

  ۱. فواره‌ها، مجموعه شعر (۱۳۷۰ - ۱۳۸۸) ۲. تقویم تنهایی، مجموعه شعر (۱۳۸۹ - ۱۳۹۰)   ۳. شرح بت‌پرستی‌ها، مجموعه شعر (۱۳۹۱ - ۱۳۹۲) هر سه کتاب، چاپ اول، نشر سپیده‌باوران، مشهد ۱۳۹۴   علی رضا سپاهی لائین، شاعر توانای دو دهۀ اخیر، اینک پس از سال‌ها انزوا و دور بودن از عرصۀ چاپ و نشر، با سه‌گانه‌ای به میدان آمده است. سه کتاب «فواره‌ها»، «تقویم تنهایی» و «شرح بت‌پرستی‌ها» چیزی است که مدت‌ها وعدۀ انتشارشان توسط نشر سپیده‌باوران را شنیده بودیم و منتظرشان بودیم. البته از این شاع ادامه مطلب

روایت زخم‌های بی‌نهایت

Rawayat e Zakhmha

نگاهی به شعر دفاع مقدس، با تکیه بر سه کتاب «روایت چهاردهم»، «زخم سیب» و «این شرح بی‌نهایت» (گزیده آثار کنگره‌های چهاردهم تا شانزدهم شعر دفاع مقدس) این نقد در اسفند ۱۳۸۷ در هفدهمین کنگرۀ شعر دفاع مقدس در بندرعباس ارائه شد و در ویژه‌نامۀ آن کنگره منتشر شد.   روایت چهاردهم‌، مجموعه اشعار برگزیدۀ چهاردهمین کنگرۀ سراسری شعر دفاع مقدس‌، به کوشش علی‌رضا قزوه‌، چاپ اول‌، نشر لوح زرین و نشر صریر، تهران‌، ۱۳۸۴، ۳۰۰۰ نسخه‌، ۳۰۴ صفحه‌، رقعی‌. زخم سیب‌، مجموعۀ اشعار برگزیدۀ پانزدهمین کنگرۀ سراسری ش ادامه مطلب