نقدها

نقطۀ عطف راز هستی

Emam Khomayni 01

سیرى اجمالى در شعر و سلوک شاعرانۀ حضرت امام خمینى(ره) چاپ شده در صفحۀ هنر و ادب روزنامۀ قدس، سه‌‌‌‌شنبه ۱۲ خرداد ۱۳۷۷ یک تحریر خلاصه‌تر از این مقاله نیز در روزنامۀ شهرآرا ۱۳خرداد ۱۳۹۶ چاپ شد.   از آن هنگام که پس از رحلت حضرت امام(ره) غزلى از ایشان انتشار یافت، جلوه‌‌‌‌اى دیگر از این شخصیت چندبُعدى آشکار شد و آن، روح لطیف شاعرانۀ این رهبر بزرگ سیاسى و مذهبى بود. شورى که غزل «من به خال لبت اى دوست! گرفتار شدم» در شعر این سرزمین انداخت، بى‌‌‌‌سابقه بود و استقبال‌‌‌‌هایى که دیگر شاعران از ادامه مطلب

بهترین گزیده

gozida-khalili-serwati-300-300

نگاهی به «برگزیدۀ اشعار ملک‌الشعرا خلیل‌الله خلیلی» به کوشش بهروز ثروتی خلیل‌الله خلیلی را شاعر ملی کشور ما افغانستان می‌توان دانست، چون در قرن اخیر بیش از هر شاعر دیگر افغانستان مطرح بوده و در داخل و خارج از کشور محبوبیت داشته است. شاید از منظر بهره‌مندی از گرایش‌های نوین شعر فارسی و دستاوردهای نوپردازان، شاعران دیگری از افغانستان هم بتوان یافت که با خلیلی برابری می‌کنند، ولی آنچه به خلیلی برجستگی می‌دهد، جامعیت آثار او از نظر موضوعات و مضامین شعری است، بدین معنی که تقریباً برای همه مسایل ادامه مطلب

«گنجشک و جبرئیل‌»، حادثه‌ای در شعر عاشورایی‌

gonjeshk-wa-jebraeil-02

نگاهی به کتاب «گنجشک و جبرئیل‌» شادروان سید حسن حسینی‌ بعضی شاعران‌، پیرو جریانهای ادبی اند و بعضی‌، خود جریان‌ساز هستند. هر چند این قضیه‌، تنها معیار ارزشمندی یک شاعر نیست‌، یک معیار مهم می‌تواند بود، چون به تجربه دیده شده که شاعران جریان‌ساز، غالباً ماندگارتر، مؤثرتر و مبتکرتر بوده‌اند، چون در مسیری گام نهاده‌اند که دیگری ننهاده بوده و هر آنچه در این مسیر کسب کرده‌اند، تازه بوده است‌. رهروان بعدی‌، لاجرم بهرۀ کمتری از تازگی و ابتکار دارند و این بسیار طبیعی است‌. باری‌، ما در شعر مذهبی خویش ادامه مطلب

نگاهی به شعر امروز غزنی

shaeran-ghazni-jeld-300-300

چکیده غزنی پس از دوران درخشان ادبی‌اش در عصر غزنویان، تا قریب به سی سال پیش از امروز در یک فترت و رکود ادبی به سر برد. ولی از دهۀ شصت و در سال‌های جنگ و جهاد در افغانستان و مهاجرت گروه وسیعی از مردم این کشور به جمهوری اسلامی ایران، شعر غزنی تحولی چشمگیر به خود دید و نسل جوان و نوجویی به میدان آمد که بعضی از شاعرانش امروز در کل کشور و حتی قلمرو زبان فارسی صاحب نام‌اند. شاعران امروز غزنی را می‌توان در سه نسل دسته بندی کرد. نسل اول، آنانی که در سال‌های پیش از جنگ و جهاد و مهاجرت بالیدند و شعرشا ادامه مطلب

نگاهی به کتاب «درختان تبعیدی»، نمونه‌های غزل امروز افغانستان

Darakhtan Tabeidi (300-300)

درختان تبعیدی نمونه‌های غزل امروز افغانستان به انتخاب سید ضیاء قاسمی و علی‌محمد مؤدب انتشارات شهرستان ادب چاپ اول، بهار ۱۳۹۲ ۳۶۷ صفحه، رقعی   تصویری از کتاب «درختان تبعیدی» گزیده‌ای از غزل امروز افغانستان است، با غزل‌هایی از قریب به هشتاد شاعر امروز این کشور. نگاهی به نام و نشان شاعران این کتاب نشان می‌دهد که قید «امروز» حوالی سی سال اخیر را در بر می‌گیرد. از هر شاعری به طور میانگین سه شعر، همراه با زندگی‌نامه‌ای کوتاه در کتاب درج شده است. طرح جلد زیبا و ابتکاری کتاب، کار علی داوودی ادامه مطلب

نگاهی به «فارسی ناشنیده»، فرهنگ واژه‌ها و اصطلاحات فارسی افغانستان

Farsi Nashanideh 01 (300-300)

فارسی ناشنیده فرهنگ واژه‌ها و اصطلاحات فارسی و فارسی‌شدۀ کاربردی در افغانستان حسن انوشه ـ غلام‌رضا خدابنده لو چاپ اول، پاییز ۱۳۹۱ تهران، مؤسسۀ فرهنگی اکو ۱۰۱۰ صفحه، رقعی   ضرورت کار فارسی افغانستان یک گنج است، گنجی که برای همزبانان ما در خارج از افغانستان و به ویژه ایران، سخت نامکشوف مانده است. ایرانی‌ای که به افغانستان می‌رود، یا متون ادب و دانش افغانستان امروز را می‌خواند، گویا به موزۀ تاریخ زبان فارسی وارد شده است. بسیاری از واژگانی که در متون کهن فارسی دیده شده‌اند و اکنون از فا ادامه مطلب

نقدی بر سه کتاب فاضل نظری

Seganeh Nazari 01

یگانه‌ای برای سه‌گانه نقدی بر سه کتاب فاضل نظری گریه‌های امپراتور، چاپ پنجم، ۱۳۸۸، سوره مهر اقلیت، چاپ سوم، ۱۳۸۸، سوره مهر آن‌ها، چاپ اول، ۱۳۸۸، سوره مهر   تمهید «سه‌گانه» فاضل نظری به واقع سه کتاب است که در سال‌های اخیر توسط انتشارات سوره مهر به صورت پیوسته به هم و در یک بستۀ سه‌تایی منتشر شده است. این سه کتاب «گریه‌های امپراتور» (چاپ اول، ۱۳۸۲)، «اقلیّت» (چاپ اول، ۱۳۸۵) و «آن‌ها» (چاپ اول، ۱۳۸۸) هستند. این سه کتاب علاوه بر پیوستگی انتشار، از نظر سبک و حال و هوا نیز پیوسته‌اند و همی ادامه مطلب

نقدی بر کتاب «در خواب‌هام کودک غمگینی است» از روح‌الامین امینی

Amini Roholamin02

گوشه‌هایی از انقلاب غزل انقلاب غزل پیش از همه چیز می‌باید گفت که به باور من شعر کلاسیک روح‌الامین امینی و اقران او، طرز جدیدی از شعر کلاسیک افغانستان است، به ویژه در داخل کشور. شعر کلاسیک ما در حدود نیم قرن اخیر دو مرحلۀ تحول به خود دید. یکی در اواخر دهۀ شصت بود و رها شدن آن از بند زبان و عناصر خیال شعر قدیم. از آن هنگام بود که شاعران جوان ما شمع و پروانه و جام و میخانه را به کنار نهادند و کوشیدند که با زبان امروز و عناصر زندگی امروز شعر بگویند. در تحول دوم که در اوایل دهۀ هشتاد تا کنون شاهد آ ادامه مطلب

نگاهی به کتاب «در پایتخت فراموشی» محمدحسین جعفریان

Jafarian

پنجره‌ای دیگر در این دیوار سنگین در پایتخت فراموشی حاشیه‌نویسی بر سفری مشترک با بهروز افخمی به کابل و پنجشیر محمدحسین جعفریان سوره مهر، چاپ اول، ۱۳۹۱ ۱۴۶ صفحه، رقعی   تمهید شایسته بود که در مقدمۀ سخن، قدری از پیوند محمدجعفریان با افغانستان سخن بگویم؛ از خدمات همه‌جانبۀ او به فرهنگ این کشور و نیز نقشی که در معرفی نیکوی کشور و مردم ما برای اهل قلم، روزنامه‌نگاران و مسئولان ایرانی داشته و باعث توجه و در مواردی دلبستگی آنان به این کشور و مردمش شده و این خود جای تفصیل تمام و حق‌گزاری شای ادامه مطلب

نگاهی به «فصل عطش‌»، مجموعه شعر امیر برزگر خراسانی‌

Barzgar Amir 01

برزگر مزرع شعر و ادب‌ زادۀ کاوۀ حدادم و بنیان‌کن ظلم‌ گرچه در مزرعۀ شعر و ادب برزگرم‌   تمهید از آن هنگام که کتاب «فصل عطش‌» از شاعر نام‌آور، جناب امیر برزگر خراسانی را به اشارۀ فروتنانۀ خودشان برای نقد بر سر دست گرفته‌ام‌، مرا ترسی شفاف در خود فراگرفته است‌، از این که نتوانم مراتب شاگردی را آن‌گونه که شایسته است به جای بیاورم‌، چون نیک به خاطر دارم که اولین شاعری که شعرم به نیت نقد به رؤیت او رسید و اولین راهنمایی و نقد را از جانب او داشته‌ام و آن هم به صورت مکتوب و توأم با ملاطفتی که ادامه مطلب