نقدها

خبر به دورترین نقطۀ جهان برسد

Zare` Najmeh 01 (300)

نگاهى به غزلى از روان‌‌‌شاد نجمه زارع خبر به دورترین نقطۀ جهان برسد نخواست او به من خسته ـ بى‌گمان ـ برسد شکنجه بیشتر از این؟ که پیش چشم خودت کسى که سهم تو باشد، به دیگران برسد چه مى‌کنى، اگر او را که خواستى یک عمر به راحتى کسى از راه ناگهان برسد... رها کنى، برود، از دلت جدا باشد به آن‌‌‌که دوست‌‌‌تَرَش داشته، به آن برسد رها کنى، بروند و دو تا پرنده شوند خبر به دورترین نقطۀ جهان برسد گلایه‌‌‌اى نکنى، بغض خویش را بخورى که هق‌‌‌هق تو مبادا به گوششان برسد خدا کند که... نه! نفرین ن ادامه مطلب

نظری دیگر بر منظر «از نخلستان تا خیابان»

Az Nakhlestan Ta Khiaban (300)

این نخستین نقد مطبوعاتی من است و در سال ۱۳۶۹ در روزنامۀ‌ اطلاعات چاپ شد.    از نخلستان تا خیابان  مجموعه شعر على‌‌‌‌رضا قزوه  طرح روى جلد: حبیب صادقى  انتشارات همراه  چاپ اول، تهران ۱۳۶۹  ۵۰۰۰ نسخه، ۱۶۲ صفحه، ۵۰۰ ریال   پس از مدت‌‌‌‌ها چشم ما به دیدار چند مجموعه شعر خوب روشن شد. یکى از آن‌‌‌‌ها، «از نخلستان تا خیابان» است. من قصد نقد کتاب به آن معنى را ندارم و در حقیقت از عهده‌‌‌‌اش هم برنمى‌‌‌‌آیم. هدف من در این‌‌‌‌جا بزرگ کردن و نشان دادن بعضى نکاتى است که با مطالعه آن به ادامه مطلب

در پهنه‌ای ز شعر و شکوفه

Tabesh Sa`adatmolok01

سیرى کوتاه در مجموعه شعر «لحظه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هاى طلوع» از «سعادتملوک تابش» شعر نو در ادبیات انقلاب افغانستان ما همواره وضع نابسامانى داشته است و نتوانسته همپاى شعر کلاسیک حرکت کند. اصولاً این یک حقیقت غیرقابل انکار است که این قالب، هنوز جاى خودش را در بین مردم، باز نکرده و حتى قبل از انقلاب هم فقط محدود به مجامع روشنفکرى بوده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌است. قصد ما بحث در علّت یا علل این عقب‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ماندگى نیست و فقط مى‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خواهیم بگوییم که عدم رشد فرهنگى ملت ما و درصد بالاى بى‌‌‌ ادامه مطلب

نقطۀ عطف راز هستی

Emam Khomayni 01

سیرى اجمالى در شعر و سلوک شاعرانۀ حضرت امام خمینى(ره) چاپ شده در صفحۀ هنر و ادب روزنامۀ قدس، سه‌‌‌‌شنبه ۱۲ خرداد ۱۳۷۷ یک تحریر خلاصه‌تر از این مقاله نیز در روزنامۀ شهرآرا ۱۳خرداد ۱۳۹۶ چاپ شد.   از آن هنگام که پس از رحلت حضرت امام(ره) غزلى از ایشان انتشار یافت، جلوه‌‌‌‌اى دیگر از این شخصیت چندبُعدى آشکار شد و آن، روح لطیف شاعرانۀ این رهبر بزرگ سیاسى و مذهبى بود. شورى که غزل «من به خال لبت اى دوست! گرفتار شدم» در شعر این سرزمین انداخت، بى‌‌‌‌سابقه بود و استقبال‌‌‌‌هایى که دیگر شاعران از ادامه مطلب

بهترین گزیده

gozida-khalili-serwati-300-300

نگاهی به «برگزیدۀ اشعار ملک‌الشعرا خلیل‌الله خلیلی» به کوشش بهروز ثروتی خلیل‌الله خلیلی را شاعر ملی کشور ما افغانستان می‌توان دانست، چون در قرن اخیر بیش از هر شاعر دیگر افغانستان مطرح بوده و در داخل و خارج از کشور محبوبیت داشته است. شاید از منظر بهره‌مندی از گرایش‌های نوین شعر فارسی و دستاوردهای نوپردازان، شاعران دیگری از افغانستان هم بتوان یافت که با خلیلی برابری می‌کنند، ولی آنچه به خلیلی برجستگی می‌دهد، جامعیت آثار او از نظر موضوعات و مضامین شعری است، بدین معنی که تقریباً برای همه مسایل ادامه مطلب

«گنجشک و جبرئیل‌»، حادثه‌ای در شعر عاشورایی‌

gonjeshk-wa-jebraeil-02

نگاهی به کتاب «گنجشک و جبرئیل‌» شادروان سید حسن حسینی‌ بعضی شاعران‌، پیرو جریانهای ادبی اند و بعضی‌، خود جریان‌ساز هستند. هر چند این قضیه‌، تنها معیار ارزشمندی یک شاعر نیست‌، یک معیار مهم می‌تواند بود، چون به تجربه دیده شده که شاعران جریان‌ساز، غالباً ماندگارتر، مؤثرتر و مبتکرتر بوده‌اند، چون در مسیری گام نهاده‌اند که دیگری ننهاده بوده و هر آنچه در این مسیر کسب کرده‌اند، تازه بوده است‌. رهروان بعدی‌، لاجرم بهرۀ کمتری از تازگی و ابتکار دارند و این بسیار طبیعی است‌. باری‌، ما در شعر مذهبی خویش ادامه مطلب

نگاهی به شعر امروز غزنی

shaeran-ghazni-jeld-300-300

چکیده غزنی پس از دوران درخشان ادبی‌اش در عصر غزنویان، تا قریب به سی سال پیش از امروز در یک فترت و رکود ادبی به سر برد. ولی از دهۀ شصت و در سال‌های جنگ و جهاد در افغانستان و مهاجرت گروه وسیعی از مردم این کشور به جمهوری اسلامی ایران، شعر غزنی تحولی چشمگیر به خود دید و نسل جوان و نوجویی به میدان آمد که بعضی از شاعرانش امروز در کل کشور و حتی قلمرو زبان فارسی صاحب نام‌اند. شاعران امروز غزنی را می‌توان در سه نسل دسته بندی کرد. نسل اول، آنانی که در سال‌های پیش از جنگ و جهاد و مهاجرت بالیدند و شعرشا ادامه مطلب

نگاهی به کتاب «درختان تبعیدی»، نمونه‌های غزل امروز افغانستان

Darakhtan Tabeidi (300-300)

درختان تبعیدی نمونه‌های غزل امروز افغانستان به انتخاب سید ضیاء قاسمی و علی‌محمد مؤدب انتشارات شهرستان ادب چاپ اول، بهار ۱۳۹۲ ۳۶۷ صفحه، رقعی   تصویری از کتاب «درختان تبعیدی» گزیده‌ای از غزل امروز افغانستان است، با غزل‌هایی از قریب به هشتاد شاعر امروز این کشور. نگاهی به نام و نشان شاعران این کتاب نشان می‌دهد که قید «امروز» حوالی سی سال اخیر را در بر می‌گیرد. از هر شاعری به طور میانگین سه شعر، همراه با زندگی‌نامه‌ای کوتاه در کتاب درج شده است. طرح جلد زیبا و ابتکاری کتاب، کار علی داوودی ادامه مطلب

نگاهی به «فارسی ناشنیده»، فرهنگ واژه‌ها و اصطلاحات فارسی افغانستان

Farsi Nashanideh 01 (300-300)

فارسی ناشنیده فرهنگ واژه‌ها و اصطلاحات فارسی و فارسی‌شدۀ کاربردی در افغانستان حسن انوشه ـ غلام‌رضا خدابنده لو چاپ اول، پاییز ۱۳۹۱ تهران، مؤسسۀ فرهنگی اکو ۱۰۱۰ صفحه، رقعی   ضرورت کار فارسی افغانستان یک گنج است، گنجی که برای همزبانان ما در خارج از افغانستان و به ویژه ایران، سخت نامکشوف مانده است. ایرانی‌ای که به افغانستان می‌رود، یا متون ادب و دانش افغانستان امروز را می‌خواند، گویا به موزۀ تاریخ زبان فارسی وارد شده است. بسیاری از واژگانی که در متون کهن فارسی دیده شده‌اند و اکنون از فا ادامه مطلب

نقدی بر سه کتاب فاضل نظری

Seganeh Nazari 01

یگانه‌ای برای سه‌گانه نقدی بر سه کتاب فاضل نظری گریه‌های امپراتور، چاپ پنجم، ۱۳۸۸، سوره مهر اقلیت، چاپ سوم، ۱۳۸۸، سوره مهر آن‌ها، چاپ اول، ۱۳۸۸، سوره مهر   تمهید «سه‌گانه» فاضل نظری به واقع سه کتاب است که در سال‌های اخیر توسط انتشارات سوره مهر به صورت پیوسته به هم و در یک بستۀ سه‌تایی منتشر شده است. این سه کتاب «گریه‌های امپراتور» (چاپ اول، ۱۳۸۲)، «اقلیّت» (چاپ اول، ۱۳۸۵) و «آن‌ها» (چاپ اول، ۱۳۸۸) هستند. این سه کتاب علاوه بر پیوستگی انتشار، از نظر سبک و حال و هوا نیز پیوسته‌اند و همی ادامه مطلب