فرهنگی و اجتماعی

فرهنگ مشترک، ظرفیت‌ها و موانع

Iran-Afg

به راستی اگر ایران را خانه‌ای با پنجره‌هایی به چهار سوی بدانیم‌، بزرگ‌ترین پنجرۀ آن به کدام سوی گشوده است‌؟ با قاطعیت می‌توان مدعی شد که در این منطقه میان هیچ دو کشور آن‌مایه از مشترکات فرهنگی نمی‌توان یافت که میان دو کشور ایران و افغانستان می‌توان یافت‌. شاید در ابتدا باور این حقیقت برای بسیاری از مردم ایران دشوار باشد، چون از افغانستان امروز جز جنگ و ویرانی چیز دیگری ندیده‌اند، البته بدین سبب که از دریچۀ آن جعبۀ جادویی به افغانستان نگریسته‌اند که شاید از هزار ساعت برنامه‌هایش یک ساعت نیز به با ادامه مطلب

آنجا که از معلم می‌خواهند که دوچرخه بخرد

Mazhabi 01

گر ... هزار دشمن دارد بر تن ز دعای خیر جوشن دارد از حق طلبم که جد پاکش او را از هر خطری که هست، ایمن دارد این یک رباعی است، در کتابی که در دست ویرایش دارم. محل «...» اسم کسی است که شعر برایش گفته شده است و این البته خارج از موضوع بحث ماست. بحث اصلی این است که به راستی تفکر مذهبی ما چقدر به انحراف رفته است؛ حتی درست‌تر بگوییم، وارونه شده است و متأسفانه این سیر انحطاط، شیوع باورهای غلوآمیز و کژفهمی مفاهیم دینی روی در افزونی دارد. شاعر به جای این که به جدّ پاک ممدوح خود توسل کند که او واسطه ادامه مطلب

افغانستان و نام مردم آن

Name Mardom Afg

نمی‌توان انکار کرد که بخشی از احساس یا تصویر ذهنی‌ای که از پدیده‌ها داریم‌، به نامشان ارتباط می‌یابد. این که نام یک پدیده تا چه حد با ماهیت آن سازگار است‌، موضوعی است مهم و قابل تأمل‌. هم بدین دلیل است که نهادن نامهای نیکو بر اشخاص و یادکردن آنها با نامی که خود می‌پسندند، از وظایف اجتماعی انسانهاست و از جمله آداب معاشرت دانسته می‌شود. مسلماً وقتی پای یک قوم‌، طایفه یا ملت به میان می‌آید، قضیه حساسیت بیشتری می‌یابد، به‌ویژه اگر آن قوم‌، طایفه یا ملت با ما پیوندی دینی‌، زبانی‌، تاریخی و فرهن ادامه مطلب

چرا حذف شهریۀ دانش‌آموزان مهاجر مهم است؟

Shahriyeh

دانش‌آموزان مهاجر افغانستان در این سال‌ها با چند تنگنای بزرگ روبه‌رو بودند. یکی محرومیت از تحصیل برای دانش‌آموزان بی‌مدرک بود و دیگری پرداخت شهریه از سوی دانش‌آموزان مدرک‌‌دار. و اکنون گویا هر دو تنگنا برداشته شده است. من می‌دانم که اهمیت این خبر برای بسیاری از مخاطبان ایرانیِ این نوشته چندان ملموس نیست. شاید بسیاری‌ها با خود بگویند که «پرداخت پول در مدارس که اکنون تقریباً یک رسم عمومی شده است و اختصاصی به مهاجرین ندارد.» و شاید بسیاری‌ها نیز بگویند که «این مبلغ شهریه به راستی آن قدر سنگین بو ادامه مطلب

کدام علی؟

Kodam Ali

علی(ع) یک شخصیت چندبُعدی است. پس لاجرم هر گروه از دوستدارانش او را با تعدادی از صفات و خصایلش می‌شناسند. اکنون که بعد از قریب به چهل سال از آن هنگام که در کودکی با علی آشنا شدم، به مراحل مختلف شناخت خودم از او می‌نگرم، به خوبی حس می‌کنم که در روزگارانی شناخت ما و بلکه عموم جامعه، بر پایۀ کرامات او بوده است. از این قبیل داستان‌ها که «در روزگار هارون الرشید، آهویی که از ترس سگان شکاریِ هارون گریخته بود، بر تپه‌ای بالا شد و سگان در پای تپه توقف کردند و چون هارون این راز را از پیرمردی که در آنجا ادامه مطلب

از آیین‌نامۀ ساختمان تا آیین‌نامۀ زندگی

Qoran 01

در یکی از شهرهای کشور پارادزیا ابتکار جالبی برای پیشگیری از حوادث طبیعی به کار بسته‌اند. در آنجا برای مقاوم ساختن ساختمان‌ها در برابر زلزله و دیگر حوادث، یک نسخه از «آیین‌نامه مهندسی ساختمان‌سازی» را به سردر هر خانه می‌آویزند. بعضی‌ها هم آن آیین‌نامه را در چند جلد تودرتو می‌پیچند و بالای تاقچه‌گذارند. در موقع کلنگ‌زنی برای ساختمان‌ها هم معمولاً یک نفر با صدای خوش، یکی دو صفحه از این آیین‌نامه را به زبان انگلیسی‌ می‌خواند. بسیاری از آن مردم انگلیسی نمی‌دانند، ولی خوب مهم نیست. آن‌ها عقیده دارند ک ادامه مطلب

وطن سیاسی یا وطن زبانی؟

Chalesh

این یادداشت باری در گروه تلگرامی «وطن فارسی» منتشر شد و انگیزۀ نگارش آن، بحث‌هایی بود که دربارۀ تعبیر «ایران کهن» یا «ایران فرهنگی» و انتساب مفاخر ادب و دانش به آن، صورت گرفت.   همۀ ما اتفاق نظر داریم که این قلمرو وسیع که ما فارسی‌زبانان امروز در آن زندگی می‌کنیم، در اعصار کهن «ایران» نامیده می‌شده است. بنابراین از نظر اصولی اگر مفاخر ادب و دانش فارسی را به آن ایران کهن انتساب دهیم، خطایی نکرده‌ایم. ولی همه می‌دانیم که ایران اکنون کشوری است با مرزهای جغرافیایی مشخص که فقط بخشی از آ ادامه مطلب

عواطف را تحریک نکنیم، تسخیر کنیم

Shetayesh Qoraishi

به بهانۀ کشته شدن ستایش قریشی، کودک مهاجر افغانستانی، در ورامین توضیح: این یادداشت پس از واقعۀ دردناک کشته شدن ستایش قریشی کودک مهاجر افغانستانی در ورامین، در بهار ۱۳۹۵ نوشته شد و در کانال تلگرام من و بعضی جای‌های دیگر منتشر شد. انگیزۀ نوشتن این یادداشت، جوّ ملتهبی بود که به‌ویژه در فضای مجازی ایجاد شده بود و ما نگران اثرات تخریبی آن بودیم. این یادداشت هم از نظر موافقت و هم از نظر مخالفت بازتاب بسیاری یافت و از این روی حفظ و انتشار آن به عنوان گواهی بر موضع من در این ماجرا، ضروری است، به ویژه ک ادامه مطلب

با دوستانمان دوستی کنیم

۹۵۰۲۲۳ (Fars)

گفتگو با خبرگزاری فارس دربارۀ ماجرای ستایش قریشی فارس: در قضیه ستایش به نظر می‌رسد که برخی گروه‌های معاند، ایران و افغانستان سعی دارند ضمن شیطنت توأم با کینه، شرایط روابط ایران و افغانستان را به سمت کدورت و تیرگی و حتی قطع آن سوق دهند. نظر شما چیست؟ کاظمی: خوب سؤال شما طوری است که جواب را هم در خود دارد. مسلماً هیچ‌کس منکر این حقیقت نیست و نمی‌تواند باشد. ولی بگذارید به این بپردازم که چه شد که این گروه‌ها که در دشمنی‌ آنان شکی نیست، این قدر روی این پرونده خاص متمرکز شدند، در حالی که قضیه در عم ادامه مطلب

ادارۀ اتباع و رویکردی نوین

Namayeshgah 02

در حاشیۀ «نخستین نمایشگاه دستاوردها و فعالیت‌های هنری و علمی دانش‌آموزان اتباع خارجی در مدارس و خدمات جمهوری اسلامی ایران» بله، گویا اتفاقات جدیدی می‌افتد. گویا قرار است که مهاجران افغانستان در ایران، «دیده شوند» و این را ما در عرصه‌های گوناگون حس می‌کنیم. این بسیار ارزش دارد که متولیان امر، قابلیت‌های مهاجران ما را باور کرده‌اند و مهم‌تر از باور کردن، به رسمیت شناخته‌اند و بالاتر از آن، خود برای انعکاس آن تلاش می‌کنند. این که ادارۀ اتباع و مهاجرین خارجی و ادارات آموزش و پرورش، خود بانی چنین نم ادامه مطلب