مقالات ادبی

اخلاق و شعر امروز


تمهید اگر بعضی ملاحظات و پرده‌پوشی‌ها را به کنار نهیم و جرأت بیان حقیقت به خود بدهیم، باید اعترف کنیم که جامعۀ امروز ما از نظر پایبندی به اخلاق و مبانی اخلاقی، هیچ وضعیت مطلوبی ندارد. و ضعف اخلاق روز به روز شدیدتر می‌شود، به ویژه در میان جوان‌تر‌ها. البته این که می‌گویم ضعف اخلاق، منظورم «پیروی از فرهنگ منحط غربی» نیست، بلکه حتی بر این باورم که یکی از مشکلات بزرگ همین است که اخلاقی بودن را فقط در «دوری کردن از فرهنگ منحط غربی» دیده‌ایم و سنجیده‌ایم، یعنی در ظواهر و وضع پوشش و امثال اینها، که ای ادامه مطلب

دنیای مجازی و نقد شعر


امکانات جهان مجازی‌، به ویژه وبلاگها و فیس‌بوک و دیگر شبکه‌های ارتباطی‌، بستری تازه برای فعالیتهای ادبی فارسی‌زبانان ایجاد کرده است‌. به واقع اهل ادب و اهل قلم جزء اولین گروههایی بودند که از این امکانات استفاده کردند و اکنون قریب به ده سال از فعالیت اولین وبلاگهای ادبی به زبان فارسی می‌گذرد. به واقع این محیط امکانات و قابلیتهای ویژه‌ای در اختیار اهل قلم می‌گذارد که پیش از این کمتر در اختیار آنها بود و مهم‌ترین آنها امکان انتشار سریع و کم‌هزینه‌ی آثارشان است‌. حقیقت این است که رسانه‌های مکت ادامه مطلب

برون زین گنبد دربسته‌


شاخصه‌های فکری شعر اقبال لاهوری‌ برون زین گنبد دربسته پیدا کرده‌ام راهی‌ که از اندیشه برتر می‌پرد آه سحرگاهی‌ ... پس از من شعر من خوانند و دریابند و می‌گویند جهانی را دگرگون کرد، یک مرد خودآگاهی‌ شعر فارسی در طول تاریخ دو بار دچار تحوّلی جدّی شد؛ تحوّل اول در حوالی قرن پنجم هجری بود که سنایی و ناصرخسرو حکمت و معرفت را به شعر درباری و زمینی ما تزریق کردند. در قرنهای بعد پیدایش آثار ارجمندی چون قصاید خاقانی و منطق‌الطیر و مثنوی معنوی و دیوان شمس‌، دیگر نه تحول‌، بلکه مرحله‌ی کمال آن چیزی است ادامه مطلب

شاعری جامع و متعادل


سیری در شعر قیصر امین‌پور تمهید ـ این کتاب را می‌بری و تا هفته‌ی بعد حتماً می‌خوانی و بر می‌گردانی‌. این بود، یا چیزی شبیه به این‌، آنچه سید عبدالله حسینی در سال ۱۳۶۶ گفت‌، وقتی کتاب «تنفس صبح‌» قیصر امین‌پور را به من می‌داد و من اجبارگونه‌ای در این قبیل سفارشها حس می‌کردم‌، در آن زمانی که تمایلم به قصیده‌سرایی و غزل‌نویسی به سبک قدما بود و مخمس‌ساختن بر شعر دیگران‌. ولی دیری نگذشت که ما در برنامه‌های دانش‌آموزی و در معیت جناب مصطفی محدثی‌، «تنفس صبح‌» قیصر امین‌پور را به عنوان مطمئن‌تر ادامه مطلب

شفیعی کدکنی، جمع اضداد در عرصۀ ادبیات


گاهی دربارۀ بزرگان عرصۀ دانش و ادب اندیشیده‌ام که به راستی چه چیزی آنان را نزد گروه‌های وسیعی از مردم محبوب و مرجع ساخته است. در نهایت به این برآیند رسیده‌ام که دلیل اصلی موقعیت ممتاز آنان، جمع شدن صفات به ظاهر متضاد و متقابل در آنان است. حقیقت این است که ما در جامعۀ بشری کم نداریم کسانی که در یک وجه از فضایل و کمالات انسانی بی‌نظیر هستند. آنان البته قابل احترام‌اند و آثار و فعالیت‌هایشان در همان زمینه سخت کارآمد است، ولی معمولاً یک محبوبیت صنفی و یا مقطعی دارند. مثلاً یک استاد دانشگاه که فردوسی ادامه مطلب

دو مقاله دربارۀ شعر پایداری ایران


توضیح انگیزۀ اصلی من برای ایجاد این سایت، امکان دسترسی آسان به همه نوشته‌هایم است، به خصوص مقاله‌ها و نقدهای بسیاری که در این سال‌ها نوشته‌ام و در نشریات مختلفی چاپ شده است، ولی اکنون کمتر در دسترس است. من در این سال‌ها معمولاً طرف مراجعۀ عزیزان دانشجو از ایران و افغانستان هستم که برای کارهای پژوهشی خویش به این نوشته‌ها نیاز دارند و غالباً ناگزیر می‌شوم که خودم این مطالب را برایشان بیابم و بفرستم. و باز در آن صورت هم مشکل ارجاع‌دادن دارند. برنامۀ من این است که به امید خدا همه نوشته‌هایم در ح ادامه مطلب